De tirannie van transparantie.
Treedt er een spanning op tussen oude waarden: autonomie, authenticiteit en vrijheid enerzijds en nieuwe waarden: participatie, passie en transparantie anderzijds?
Ik worstel met de vraag of alles wel openbaar gemaakt moet worden. Dat is onder andere een reden geweest voor mij om mijn account bij Facebook te verwijderen. Natuurlijk had ik ervoor kunnen kiezen om passief lid te blijven waardoor ik de persoonlijke belevenissen van mijn vrienden had kunnen blijven volgen. Dat leek mij echter niet gepast, omdat ik mij dan uit het wederzijds contact zou hebben teruggetrokken en voor mijn gevoel een soort gluurder zou zijn geworden.
Eggers laat in zijn boek ‘The Circle’ treffend zien hoe onze behoefte aan zelfbeschikking, vrijheid, gemak, plezier en het vormgeven van ons eigen leven voor de commerciële wereld een onderdeel is van de markt.
Alles heeft een bepaalde waarde: een participatiewaarde, sharewaarde of likewaarde. Uit onderzoek blijkt dat een like op facebook 130 euro aan mediawaarde vertegenwoordigt.
Hoe staat het met de grenzen van onze privacy?
Niet voor niets is op dit moment de mobiele telefoon het eerste wat de meeste jongeren – en ouderen – zien als ze wakker worden en het laatste voor ze gaan slapen is Facebook, de grootste marktplaats voor intiem kapitaal. Worden we een ver(k)commer-cialiseerde leefgemeenschap die draait op het online delen van passies, participatie en transparantie?
Elk individu moet zelf leren de beste keuzes te maken op alle gebieden van het leven. De grote vraag is, hoe kunnen we als moderne individuen het gevecht om de eigen identiteit te midden van een gemediatiseerde samenleving succesvol voeren? Vragen die je jezelf hierbij kunt stellen zijn: welke media werken voor mij en welke invloed hebben die media op mij? Weet je wanneer media wel of niet in je voordeel werken? Ben je je bewust van de mate van invloed die technologie op je eigen identiteit heeft?
Technologie heeft de neiging om al onze tijd op te slokken in een kakofonie van informatie. Wat wil technologie van jou en wat wil jij?
Vanuit het verlangen en de nieuwsgierigheid om elkaars intimiteiten te volgen is het gehele verdienmodel van de social media ontstaan. Volgens vele filosofen is er geen betere manier om ongelukkig te worden dan door zomaar je verlangens te volgen.
Hoe transparant wil je zijn? Met andere woorden: wat voor soort leven wil je leiden? Vraag je je af met welk verlangen je je wilt identificeren? Het gaat om een kritische reflectie op de mate waarin we ons persoonlijke leven delen met de ander.
‘The Circle’ schetst een scenario van toekomstige ontwikkelingen ten aanzien van de invloed op ons leven door de nieuwe media en technologie, waar we sterk rekening mee moeten houden.
{Jochum Damstra: oprichter van het filosofisch denkstation Springstof }